Na een periode van voorbereiding was het vorige week dan eindelijk zo ver: meer dan 30 Europese wetenschappers en politici kwamen bijeen om te praten over de toekomst van de sociaal-democratie. Twee dagen lang werd er gesproken en gedebatteerd, maar vooral heel zorgvuldig naar elkaar geluisterd. Niet alleen omdat er veel interessante dingen ter sprake kwamen, maar ook omdat de akoestiek van de zaal iedereen tot totale stilte dwong. Je moest sluipend naar het toilet gaan om de discussies niet te verstoren, wat eigenlijk alleen maar bijdroeg aan de bijzondere atmosfeer die er deze twee dagen in de oude kloosterzaal hing.
 
Twee dagen lang werd er dus gesproken over de stand van de sociaal-democratie en hoe die verbeterd kan worden. Wat voor mij daarin het belangrijkste was dat naar voren kwam is het belang van verhalen in de politiek. Verhalen zijn eigenlijk op twee manieren belangrijk. Ten eerste heeft natuurlijk elke politieke partij haar eigen verhaal nodig: waar staan we eigenlijk voor? Maar misschien nog wel belangrijker: waar willen we naar toe? Niet de keuze van "juiste" beleidsmiddelen is belangrijk, maar vooral het hebben van een duidelijk en betrouwbaar verhaal. Een verhaal dat zekerheid geeft, angst wegneemt en gelijke kansen creëert, maar ook continuïteit biedt waardoor het altijd duidelijk is waarvoor we staan.
 
Het tweede belang van verhalen is terug te vinden in de kwetsbaarheid die veel mensen momenteel voelen. Ze zoeken de oorsprong van die kwetsbaarheid in verhalen over achteruitgang, zoals de achteruitgang van de verzorgingsstaat, multiculturele conflicten, de onmacht van de politiek en de achteruitgang van omgangsnormen. Lange tijd zijn deze gevoelens niet serieus genomen door de politiek omdat het allemaal wel mee zou vallen met die achteruitgang. Daar moet mee worden gestopt: deze gevoelens van achteruitgang maken mensen bang en onzeker. Natuurlijk zijn niet alle sentimenten terug te leiden naar meetbare feiten, maar ze verdienen het om serieus te worden genomen. Het is vervolgens aan de politiek om keuzes te maken over waar we naar toe willen en met een verhaal te komen dat zekerheid en vertrouwen biedt.
 
Naast deze verhalen van achteruitgang die in de samenleving leven, is er nog een verhaal van achteruitgang dat ook aandacht verdient: de achteruitgang van de PvdA. De uitslag van de Europese verkiezingen was niet om over naar huis te schrijven en daarna is het vertrouwen in de partij nog niet echt toegenomen. De "zelf-kritische" analyse van Dijksma hielp hier hard aan mee: ongeveer elk aspect van partij werd op de korrel genomen, zonder dat er een duidelijke keuze werd gemaakt over waar nu heen te gaan. Eigenlijk stond er niet meer dan dat alles was misgegaan en om het vertrouwen in de partij nog een laatste klap in het gezicht te geven, werd besloten om het naar alle leden te sturen. Geen wonder dat er een gevoel is dat de partij achteruitgaat. De verhoging van de AOW-leeftijd heeft hier natuurlijk ook niet positief aan bijgedragen.
 
Dat verhaal van achteruitgang is dus terecht, en dient, net zoals met de verhalen die in de samenleving spelen, serieus te worden genomen. Dat het serieus wordt genomen, ben ik niet bang voor. Waar ik wel vraagtekens bij heb is of het ons momenteel lukt om de gevoelens van kwetsbaarheid van de partij weg te nemen met een verhaal van zekerheid en duidelijke keuzes. We moeten dus hard op zoek naar dát verhaal. De grote vraag blijft natuurlijk wie een dergelijk verhaal van zekerheid, vertrouwen en duidelijkheid zowel binnen als buiten de partij overtuigend weet te brengen.