De Wiardi Beckman Stichting (WBS) is het wetenschappelijk bureau voor de sociaal-democratie, gelieerd aan de Partij van de Arbeid. Het instituut ontleent zijn naam aan de vooraanstaande sociaal-democraat H.B. Wiardi Beckman, die in maart 1945 in Dachau om het leven kwam. De WBS werd opgericht op 5 februari 1946.

De Wiardi Beckman Stichting is onafhankelijk van bestaand beleid en beleidsmakers. Dat sluit ondersteunend werk voor de PvdA – zoals het opstellen van discussienota’s, bijdragen aan verkiezingsprogramma's, en advisering van de Tweede-Kamerfractie en het partijbestuur – echter niet uit. De WBS ontvangt overheidssubsidie, gekoppeld aan het aantal Kamerzetels van de PvdA, en financiële steun van de PvdA zelf. Maar het werk van de WBS zou niet mogelijk zijn zonder de steun van donateurs.

Steun de WBS

Giften van donateurs vormen de kurk waarop onze activiteiten drijven. Uw bijdrage stellen wij dan ook zeer op prijs en we zullen deze zeer zorgvuldig besteden. U kunt ons op twee manieren financieel steunen:

  • door een bedrag over te maken op rekeningnummer NL20INGB0000 030603, of
  • door periodiek een bedrag over te maken (deze gift is dan aftrekbaar voor de Belastingdienst).

Periodieke giften

Vanaf 1 januari 2014 zijn periodieke giften aan de WBS aftrekbaar voor de Belastingdienst zonder dat hiervoor een notariële akte opgemaakt hoeft te worden. Dat kan omdat de WBS de zogenoemde ANBI-status heeft. Meer informatie over de regeling vindt u op de website van de Belastingdienst www.belastingdienst.nl (zoeken op 'ANBI').

Gegevens t.b.v. ANBI-status WBS

Contactgegevens
Het kantoor van de stichting is gevestigd aan het Emmapark 12, 2595 ET Den Haag. Het telefoonnummer van de stichting is 070-2629720, het faxnummer 070-3471184, het e-mail adres info@wbs.nl, het rekeningnummer: NL20INGB0000 030603. Het RSIN-nummer (fiscaal nummer) van de WBS is 002956159

Het bestuur van de WBS
Het bestuur van de WBS wordt uitgeoefend door een curatorium, benoemd door het bestuur van de PvdA.

De doelstelling van de Wiardi Beckman Stichting
De Wiardi Beckman Stichting heeft als doel

  • studie en analyse van belangrijke politieke en maatschappelijke ontwikkelingen en het leveren van voorstellen tot vernieuwing van politieke beginselen en beoordelingsnormen; met andere woorden, duurzame ideologische vernieuwing;
  • studie en analyse van belangrijke politieke beleidsterreinen en het leveren van ideeën en suggesties voor noodzakelijke modernisering en aanpassing;
  • het leveren van gefundeerd advies over concrete vraagstukken waarmee de Partij van de Arbeid wordt geconfronteerd.

De WBS heeft een kleine staf van betaalde medewerkers. Zij is in belangrijke mate aangewezen op een breed netwerk van mensen, die werkzaam zijn in de wetenschap, maatschappelijke organisaties en het openbaar bestuur. Teneinde haar doelstelling te realiseren organiseert de WBS debatten, seminars en conferenties. Daarnaast bestaan vaste werkgroepen die regelmatig bijeenkomen. De WBS publiceert rapporten en boeken. Vaste uitgaven zijn ons eigen maandblad S&D en het WBS Jaarboek. Op de website van de WBS zijn naast informatie over activiteiten en bijeenkomsten blogs, opiniestukken, internationale bijdragen en discussies te vinden. Voorts levert de stichting gevraagde en ongevraagde bijdragen aan de verkiezingsprogramma's van de PvdA. Aan de Universiteit van Amsterdam heeft de WBS de Dr. J.M. den Uyl-leerstoel ingesteld.
De WBS heeft een afdeling Jong WBS die masterclasses, bijeenkomsten en een zomerschool organiseert en een eigen website heeft. Ten slotte levert de WBS een zeer actieve bijdrage aan het internationale netwerk van sociaal-democratische en progressieve denktanks en werkt zij regelmatig samen met de Friedrich Ebert Stiftung, de Foundation for European Progressive Studies en Policy Network,

Beloningsbeleid
De Wiardi Beckman Stichting volgt in haar beloningsbeleid de CAO van de Partij van de Arbeid. De leden van het curatorium ontvangen geen vergoeding anders dan voor gemaakte onkosten.

Beleidsplan 2014
Een sociaal-democratisch perspectief op de economie, de democratie en de samenleving

1. Actualisering van het Van waarde-project: bestaanszekerheid, arbeid, verheffing, binding en duurzaamheid
In 2013 rondde de Wiardi Beckman Stichting het project Van waarde af. Dat omvatte allereerst een uitgebreid onderzoek naar de opvattingen, aspiraties en zorgen van mensen die in theorie tot de electorale achterban van de Partij van de Arbeid gerekend zouden kunnen worden. Welke opvatting over vooruitgang in hun eigen leven en van de maatschappij als geheel koesteren zij? Hoe gaat het op hun werk? Welke verwachtingen hebben zij van de politiek? De interviews met hen werden gebundeld in Menno Hurenkamp en Monika Sie, Vooruit - De verzwegen politiek van het dagelijks leven.

In de tweede plaats schreef een groot aantal vertegenwoordigers van de wereld van de wetenschap bijdragen voor een aantal speciale nummers van S&D over sociaal-democratische kernwaarden en domeinen: bestaanszekerheid, arbeid, verheffing, binding en levensloop. Een selectie daarvan werd gebundeld in Menno Hurenkamp, Annemarieke Nierop en Monika Sie Dhian Ho (red.), Tegenwicht - Waarom waarden ertoe doen.

Ten slotte schreef Monika Sie Dhian Ho een essay, Van waarde - Sociaal-democratie voor de eenentwintigste eeuw, waarin de alledaagse waarden en zorgen van mensen worden geplaatst in een bredere, kritische analyse van maatschappelijke ontwikkelingen, en worden verbonden met de politieke idealen en een programma op hoofdlijnen voor de sociaal-democratie.

Het Jaarprogramma 2014 staat voor een belangrijk deel in het teken van uitwerking en actualisering van de sociaal-democratische kernwaarden die in het Van waarde-project werden geïdentificeerd. In het werkprogramma van 2013 werd daarmee al een begin gemaakt.

Arbeid en bestaanszekerheid
Arbeid en bestaanszekerheid staan centraal in een drietal projecten over uitbesteden, aanbesteden en arbeidsverhoudingen. Terwijl in de jaren negentig een groot optimisme heerste over de komst van nieuwe arbeidsverhoudingen als gevolg van technologische innovaties en het sterk gestegen opleidingsniveau van de beroepsbevolking, blijken in de praktijk goed werk, zeggenschap en autonomie op de werkplek sterk onder druk te staan als gevolg van de nadruk op aandeelhouderswaarde bij beursgenoteerde ondernemingen, scherpe concurrentie als gevolg van internationalisering van markten en bezuinigingsdruk in de publieke sector. Aanbesteding van voorheen publieke taken heeft geleid tot verslechtering van arbeidscontracten en arbeidsomstandigheden. Uitbesteding van werkgeversverantwoordelijkheid vindt zowel in de publieke als private sector plaats en kan leiden tot extreme flexibilisering en aanzienlijke verslechtering van de arbeidsomstandigheden. In de door de WBS gehouden interviews wordt bevestigd hoe sterk de druk op goed werk en bestaanszekerheid worden ervaren door werknemers – en hoezeer een perspectief op verbetering daarvan ontbreekt.

a) Onderzoek uitbesteding van werkgeversverantwoordelijkheden
De WBS is in 2013 in samenwerking met de FNV, GroenLinks en de SP een onderzoek gestart naar het afwentelen van verantwoordelijkheden van werkgevers op werkenden. Begin 2014 zal hierover een rapportage verschijnen, gebaseerd op literatuurstudie en interviews met werkgevers en werkenden in drie sectoren: de pakketdiensten, het basisonderwijs, de transport.

b) Onderzoek aanbesteding
De WBS heeft een onderzoek uitgevoerd naar de lokale en regionale aanbestedingspraktijk in de publieke sector en de gevolgen daarvan voor de werkomstandigheden van de betrokken werknemers. Ook hierover zal in 2014 een rapportage worden gepubliceerd in samenwerking met het Centrum voor Lokaal Bestuur van de PvdA.

c) Jaarboek De gelukkige onderneming
Begin 2014 zal een boek verschijnen over goed werk en goed werkgeverschap onder de titel De gelukkige onderneming. De bijdragen aan het boek richten zich op de arbeidsverhoudingen op de werkvloer, op goed werkgeverschap en op het Nederlandse samenwerkingsmodel op nationaal niveau. Zij identificeren de voorwaarden voor goede arbeidsverhoudingen vanuit de vooronderstelling dat deze niet alleen het welzijn van werknemers bevorderen maar ook een cruciale concurrentiefactor zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven en bijdragen aan het goed functioneren van de publieke sector.

Verheffing
De kernwaarde verheffing wordt uitgewerkt en geactualiseerd in een tweetal studies over cultuurpolitiek die beide in het voorjaar van 2014 zullen verschijnen.

a) Studie gemeentelijke cultuurpolitiek
Eén studie zal zich richten op de doelstellingen van en voorwaarden voor sociaal-democratische cultuurpolitiek in de gemeente. Gemeentelijke cultuurvoorzieningen staan al langer onder druk van bezuinigingen op nationaal niveau en financiële krapte op gemeentelijk niveau. Met de voorgenomen decentralisatie van tal van taken gepaard aan forse bezuiniging op beschikbare budgetten zal het culturele aanbod in de gemeenten verder onder druk komen te staan. Kernvraag van de studie is hoe de doelstelling van verheffing of cultureel burgerschap in de huidige tijd geformuleerd moet worden en onder deze condities vorm kan krijgen.

b) Studie sociaal-democratische kunst- en cultuurpolitiek
De tweede studie bestrijkt in bredere zin de doelstellingen van sociaal-democratische kunst- en cultuurpolitiek. In hoeverre is de opdracht van de vooroorlogse Amsterdamse wethouder Boekman op dit terrein nog steeds actueel? Hij bepleitte een actieve rol van de overheid langs drie lijnen: het onderhoud en het doorgeven van dat wat aan ons is overgeleverd aan culturele rijkdom; steun verlenen aan de levende kunst, onder meer door het geven van opdrachten aan beeldende kunstenaars, het aankopen van werk ter plaatsing in musea en andere openbare gebouwen en subsidiëring van muziek en toneel; en ten derde ‘de belangstelling voor kunst te vergroten en, waar zij niet bestaat, te trachten belangstelling voor kunst te wekken.’ Tegenwoordig zouden we daarvoor de trefwoorden spreiding en participatie gebruiken.


In deze studie worden de trends die de verheffingsdoelstelling onder druk zetten nader geanalyseerd; de rol van het overheidsbeleid onder de loep genomen; en een actualisering van Boekmans credo bepleit. Kunst en cultuureducatie nemen daarbij een prominente plaats in.
Beide studies baseren zich mede op uitgebreide gesprekken met betrokken bestuurders en vertegenwoordigers uit de wereld van kunst en cultuur.

Binding
De kernwaarde binding zal verder worden uitgewerkt in enkele projecten die in de tweede helft van 2014 tot publicaties en activiteiten zullen leiden.

a) Culturele integratie: voetangels en klemmen
Dit project betreft een studie naar de diepere problematiek van culturele integratie. In beleid wordt dikwijls de nadruk gelegd op de sociaal-economische en politieke aspecten van integratie van immigranten en kinderen van immigranten in ons land. Dit geldt ook voor de meest recente arbeidsmigratie uit Oost en Centraal Europa. Het vraagstuk van culturele integratie blijft evenwel een lastig en controversieel terrein. Het is een thema dat nadrukkelijk aan de orde kwam in de door ons gehouden Van Waarde-interviews. Welk perspectief kiest de sociaal-democratie op dit terrein? Wat houdt een samenleving bijeen? Waar liggen de spanningen tussen culturele diversiteit en sociale cohesie? Welke rol kan de sociaal-democratie spelen bij de overbrugging van tegenstellingen? Wrijving, scheidslijnen en bindingsperspectief vormen de centrale thema’s van een studie die eind 2014 zal verschijnen.

b) Van waarde en de lokale ‘participatiesamenleving’
Een tweede project op dit terrein bouwt voort op wat in 2013 is verricht in het kader van Van waarde-Lokaal, een samenwerkingsverband tussen het Centrum voor Lokaal Bestuur van de PvdA en de WBS. Daarin ging het om een concretisering van het Van waarde-project naar de gemeentepolitiek en het sociaal-democratische programma voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2014. Hoe kunnen de vier centrale waarden worden vertaald naar een gemeentepolitieke wereld die sterk in verandering is als gevolg van maatschappelijke en politieke trends? Een belangrijke invalshoek bij de verkenning van de gemeentepolitieke praktijk vormden de initiatieven die burgers zelf nemen op het gebied van werk, binding en verheffing.

Voor 2014 onderneemt de WBS een onderzoek naar de toekomst van de verzorgingsstaat in Nederland, tegen de achtergrond van de vergaande decentralisatie en verschuiving van belangrijke statelijke taken naar maatschappelijke verbanden. Een onderzoek naar zin en onzin, kans en risico van de ‘participatiesamenleving’, de ‘’do it yourself-society’, en wat dies meer zij. Wat zijn de betekenis en effecten ervan voor de verzorgingsstaat naar sociaal-democratische snit? Hoe kijken burgers die deze veranderingen betreffen tegen de verschuiving van verantwoordelijkheden aan? Welke verwachtingen hebben zij van overheid en verzorgingsstaat? Hoe vinden nieuwe vormen van binding hun plaats in de nieuwe constellatie? Het onderzoek zal uitmonden in een publicatie en seminars in de tweede helft van 2014 en de eerste helft van 2015.

Duurzaamheid & sociaal-democratie
In Nederland leven we met een groot aantal mensen in relatief grote welvaart op een klein stukje land. Dat leidt tot grote druk op natuurlijke hulpbronnen. In het verleden heeft milieubeleid veel goeds opgeleverd en mogelijk zelfs rampen afgewend. De verzuring is verminderd, gezondheidsbedreigende luchtvervuiling is sterk afgenomen en rivieren worden schoner.


Echter, ondanks dat veel milieudruk is verminderd, staan we nog ver af van het sociaal-democratische ideaal van een duurzame samenleving, waarin ecologische, sociale en economische waarden geborgd worden, zowel in Nederland als ver weg. De CO2-uitstoot blijft stijgen, de consumptie blijft toenemen, landschappen en natuur staan voortdurend onder druk en de energievoorziening blijft grotendeels fossiel. In een politieke context waarin het marktdenken dominant blijft, worden sociale en ecologische aspecten tegen elkaar uitgespeeld en komt er van het sociaal-ecologische duurzaamheidsideaal van de sociaal-democratie onvoldoende terecht.

De WBS wil in 2014 een basis leggen voor een doordacht, breed gedragen, concreet en consistent duurzaamheidsstandpunt. De WBS-werkgroep Duurzame ontwikkeling, die sinds 2012 actief is, speelt hier een actieve rol in en werkt hierin samen met PvdA Duurzaam. In een serie publieke bijeenkomsten, georganiseerd in samenwerking met PvdA Duurzaam zullen verschillende onderwerpen worden uitgediept:

  1. Uitgangspunten voor een sociaal-democratische invulling van duurzaamheidspolitiek: een duurzame economische orde
  2. Natuur en landschap
  3. Energie en klimaatbeleid
  4. De circulaire economie: sluiten van materiaalkringlopen
  5. Lokale initiatieven: wat te verwachten van de burger?
  6. Innovatie en het bedrijfsleven
  7. Duurzame ontwikkeling in mondiaal perspectief
  8. Sociaal-democratische waarden en duurzame ontwikkeling

Daarnaast komt er een online WBS-Cahier en/of S&D-themanummer met richtinggevende teksten over bovenstaande onderwerpen. In het bijzonder zal aandacht worden besteed aan doorwerking van het perspectief op duurzaamheid in de Partij van de Arbeid en bij mensen die niet in eerste instantie aan duurzaamheid werken.

2. WBS internationaal
De WBS neemt actief deel aan en speelt een initiërende rol in het internationale netwerk van sociaal-democratische en progressieve denktanks, politici en academici. In het komende jaar staan de volgende activiteiten op het programma:

a) Progressive Governance Conference Amsterdam
Vrijwel zeker is, dat eind april/begin mei een grote internationale bijeenkomst in Amsterdam zal worden georganiseerd: de zogeheten Progressive Governance Conference. Dit is een jaarlijks georganiseerde samenkomst van sociaal-democratische dan wel centrum-linkse partij- en regeringsleiders, met een entourage van denktanks, wetenschappers en beleidsmakers. Deze bijeenkomst wordt georganiseerd door de Britse denktank Policy Network, de PvdA, de Wiardi Beckman Stichting, het Center for American Progress en BKB. Gastheren zijn Diederik Samsom en Lodewijk Asscher. Het programma zal in het teken staan van de (thematiek van de) Europese verkiezingen. Naast een besloten studieconferentie zal er tevens een groot publiek evenement worden georganiseerd. Werktitel: The Amsterdam Night of the European Spirit.

b) A Progressive Vision for Europe
De Duitse Friedrich Ebert Stiftung beoogt een Europa-breed debat te starten onder progressieve denkers over de toekomst van de Europese integratie. Met het oog daarop stelt de FES een essayboek samen met bijdragen van progressieve intellectuelen uit heel Europa. René Cuperus zal namens de WBS een bijdrage verzorgen.

c) Een Oost/West democratieproject
Het gaat niet goed met de democratie. In de politieke wetenschap is het woord ’de-democratisering’ meer en meer in zwang aan het komen. Er verschijnen boeken met titels als Democracy in Retreat: The Revolt of the Middle Class and the Worldwide Decline of Representative Government. Dat is een teken aan de wand. Daar waar we er bijna altijd als vanzelfsprekend vanuit gingen dat het model van de westerse liberale democratie universele aantrekkingskracht zou hebben, zien we ons geconfronteerd met de opmars van een autoritair politiek model. Aan de randen van de Europese Unie (Poetin, Oekraïne), maar ook steeds meer in Europa zelf (Hongarije, de Balkan, Berlusconisering). Verder is daar de opstand van het populisme in Noordwest-Europa als democratie-alarm.
De Foundation for European Political Studies (FEPS) in Brussel heeft een project gestart om de kwaliteit en integriteit van democratieën te bestuderen en bevorderen: Enhancing democracy pre and post EU accession. De WBS participeert hierin, samen met het WBS Europafonds en de Max van der Stoel Stichting.

3. Het WBS Europafonds

a) Boekproject Sociaal Europa
Het Europafonds richt zich in het eerste half jaar van 2014 op de sociale dimensie van de Europese Unie. Met expertbijeenkomsten en online debat is al in 2013 begonnen met de voorbereiding van een publicatie over het narratief van een sociaal Europa. Niet markt en munt, maar mensen komen op de eerste plaats in Europa. Dat bedoelen sociaal-democraten wanneer ze pleiten voor een sociaal Europa. Veel regeringen, waaronder de Nederlandse, willen hun vingers echter niet branden aan dit gevoelige onderwerp, bang als ze zijn weggezet te worden als dromers. Dat de Europese Unie socialer kan en moet, daarover zijn de sociaal-democratische partijen in Europa het wel eens, maar hoe? In de publicatie wordt allereerst een historische context gegeven en worden aan de hand van verschillende thema’s aanbevelingen gedaan voor een sociale(re) Europese Unie.

b) Boekproject Eurotieners 50 jaar later
In 1965 reisde een groep van 15 jongeren op uitnodiging van Het Vrije Volk naar Straatsburg, waar zij kennis maakten met het Europees Parlement en de Europese Commissie. De vijftien hadden een essaywedstrijd van de krant gewonnen waarin zij hun ideeën over de Europese samenwerking uiteenzetten. In 2015 is het vijftig jaar geleden dat deze jongeren de reis maakten. Hoe kijken zij nu naar de ontwikkelingen die de Europese Unie in die vijf decennia heeft doorgemaakt? Het Europafonds begint in 2014 een interviewproject waarbij deze ‘Eurotieners’ wordt gevraagd terug te kijken naar hun essay van toen, de reis en hoe zij anno 2014/2015 de EU beleven.

4. Diversen
Verder staat op het programma van 2014:

  • De activiteiten van de werkgroepen van de WBS op het terrein van economie, zorg, arbeid, partijpolitieke en bestuurlijke ontwikkelingen, duurzaamheid en geschiedenis.
  • De werkgroep geschiedenis verzorgt een speciale conferentie over 100 jaar wethouderssocialisme in Amsterdam (voorjaar 2014).
  • Een publicatie van een groep jonge economen over economische crisis en overheidsbeleid (eerste helft 2014).
  • Masterclasses, discussiebijeenkomsten en de zomerschool van Jong WBS.
  • Een publicatie samen met het Documentatiecentrum voor Politieke Partijen in Nederland over de geschiedenis van de Partij van de Arbeid.
  • Zes edities van S&D inclusief een nieuwe serie S&D-debatten in eigen huis.
  • Strategische en andere werkconferenties over brandende politieke en maatschappelijke kwesties, in samenwerking met de Partij van de Arbeid en het Europafonds.
  • Een conferentie over de positie en de toekomst van politieke partijen, in samenwerking met de Teldersstichting, najaar 2014.

Financiering
De WBS ontvangt overheidssubsidie, gekoppeld aan het aantal Tweede-Kamerzetels van de PvdA, en financiële steun van de PvdA zelf. Daarnaast geniet de WBS de steun van veel individuele donateurs, die jaarlijks via een donateursactie onder leden van de Partij van de Arbeid worden benaderd. Een klein aantal donateurs stelt jaarlijks een groter bedrag – tot maximaal duizend euro – ter beschikking. De WBS heeft een klein eigen vermogen, dat op een eenvoudige spaarrekening van een bank is ondergebracht.

Verslag over de activiteiten van 2012
Lees het jaarverslag van de WBS.

Financiële verantwoording over 2012
Hieronder vindt u in een aparte bijlage het financiële jaarverslag 2012 van de WBS.

PreviewBijlageGrootte
24juni2013-jaarrekening_2012_2.pdf650.18 KB