Wiardi Beckman Stichting logo
07.09.2009
WBS-debat: wie betaalt de staat?
Datum: Dinsdag 16 december 2008
Locatie: Tumult, Domplein 5, Utrecht
Aanvang: 20:00 uur
Toegang: gratis, aanmelden via vvlingen@wbs.nl

Welke heilige huisjes kunnen wel en niet sneuvelen in een moderne verzorgingsstaat? Hoe en door wie moeten de uitgaven van de staat worden betaald? En hoe onorthodox zijn, in dat licht, de voorgespiegelde maatregelen van het kabinet? Over deze vragen hebben Marcel van Dam en Anton Hemerijck op woensdag 16 september onder leiding van Natasja van den Berg gedebatteerd.

 

Over heilige huisjes en onorthodoxe maatregelen ...
De financiële wereldcrisis heeft het thema van de ‘ontspoorde’ overheidsfinanciën weer helemaal terug op de politieke agenda gebracht. Voor de nationalisatie van de bankensector moet een prijs worden betaald. Maar hoeveel en door wie?

Met een begrotingstekort dat kan oplopen tot 5,5 procent van het binnenlands product, bereidt het kabinet ons op ongekende bezuinigingen voor. Gesproken wordt over 35 miljard in 2015. Heilige huisjes zullen moeten worden gesloopt, aan onorthodoxe maatregelen valt niet te ontkomen.

Het is alsof de tijdmachine ons terugschiet naar het tijdperk-Lubbers in de jaren 1980, de tijd van grootscheepse ombuigingen en bezuinigingen. Oud-PvdA-bewindsman Marcel van Dam heeft er in zijn Volkskrant-column al voor gewaarschuwd niet hetzelfde rampzalige pad te bewandelen als destijds. De bezuinigingen in de jaren tachtig hebben armoede in Nederland veroorzaakt en de publieke sector blijvend beschadigd. De kosten voor het eventueel opnieuw repareren van de schade die aangericht wordt aan het sociaal kapitaal overtreffen de kosten van het handhaven van een hogere staatsschuld ruimschoots, aldus Van Dam.

Politieke econoom Anton Hemerijck heeft in zijn werk voor de WRR en als medeauteur van recente rapporten over de verzorgingsstaat en de arbeidsmarkt, gepleit voor een omslag naar een sociale investeringsstrategie. Hemerijck is voorstander van een her-allocatie van publieke middelen van oudere naar jongere generaties. Vooral gezinnen met jongere kinderen en werkende ouders zouden een duwtje in de rug moeten krijgen. De vraag is of in het licht van de crisis, de sociale investeringsbeweging nog wel politiek haalbaar is.

Er is alle aanleiding om, aan de vooravond van een grootscheepse herziening van de overheidsfinanciën, fundamenteel stil te staan bij deze vragen: welke heilige huisjes kunnen wel en niet sneuvelen in een moderne verzorgingsstaat? Hoe en door wie moeten de uitgaven van de staat worden betaald? En hoe onorthodox zijn, in dat licht, de voorgespiegelde maatregelen van het kabinet?  

Binnenkort verschijnt een verslag van het debat op de site

 

Literatuur

Wie betaalt de staat?
Flip de Kam,
Amsterdam, 2007
Verstandig meerjarig denken
Marcel van Dam,
Amsterdam, augustus 2009
Meerjarig denken
De Volkskrant,
Amsterdam, augustus 2009
Kabinet zint per 2015 op bezuiniging 35 miljard
De Volkskrant,
Amsterdam, augustus 2009
Economische verkenningen 2008-2011
CPB,
Den Haag, januari 2009
Actualisatie Economische Verkenningen 2008-2011
CPB,
Den Haag, december 2008
Obama: Nederland fiscaal paradijs
NRC Handelsblad,
Rotterdam, mei 2009
Politiek dynamiet in lijstje Gerritse
De Volkskrant,
Amsterdam, maart 2009
Progressieve belastingpolitiek? (1)
Frank Kalshoven,
Amsterdam, januari 2007
Progressieve belastingpolitiek? (2)
Frank Kalshoven,
Amsterdam, januari 2007
De grote recessie
CPB,
Den Haag, januari 2009
De sociale staat van Nederland 2007
SCP,
Den Haag, januari 2007
De verzorgingsstaat herwogen
WRR,
Amsterdam, januari 2006
Verdeelde zekerheid
C.L.J. Caminada & K.P. Goudswaard,
Leiden, januari 2003
Tien doelmatigheidsargumenten voor progressieve belastingen
Casper van Ewijk, Bas Jacobs, Ruud de Mooij en Paul Tang,
Den Haag, januari 2003